Maak een afspraak voor een kennismaking onder het genot van een cafezinho. Wij zijn te bereiken op 06 10019604 of laat hier uw gegevens achter, dan nemen wij contact met u op.

Europa en de BRICs

 
The Dwarfing of Europe, a dialogue between Brazil, India, China and Europe.  Zo heette het twee dagen durend seminar in de Balie in Amsterdam, georganiseerd door de European Cultural Foundation, Tilburg University en de Balie. Sprekers van formaat uit de drie genoemde landen en uit Nederland debatteerden onder leiding van Balie-directeur Joeri Albrecht over de verschuivende verhoudingen tussen Europa, de Verenigde Staten en de opkomende wereldmachten die onderhand ook invloed en macht willen en krijgen. Ik was er de laatste dag en noteerde veel uitspraken die het overdenken waard zijn. Voor de volledigheid: Niet alle deelnemers zijn hier met uitspraken vertegenwoordigd.
 
Rajendra Jain, voorzitter en hoogleraar Centre for European Studies, Jawaharlal Nehru Universiteit, New Delhi
 
De kloof van onbegrip tussen de opkomende grootmachten en Europa wordt groter. Europa stelt zich nog steeds bevoogdend op. Noem het eurocentristisch. Europa wil de BRICs (Brazilië, India, China) wel toelaten maar op de oude westers centralistische voorwaarden. India voelt zich nog steeds gedomineerd door Europa. Aan de andere kant kennen de Europese landen effectief bestuur, respect voor de wet, zelfkritiek. Dat kan als voorbeeld voor India dienen. Er is een gezamenlijke inspanning nodig om de oude beelden van elkaar te bestrijden, veranderen. En om de kennis over elkaar te vergroten. Europa moet vaker luisteren en minder preken! Er is samenwerking nodig tussen Europa en de opkomende machten, maar op grond van nieuwe, gezamenlijk opgestelde regels. India denkt over Europa als de drie D's: "difficult, different, distant."
In India zijn vervuiling en klimaatverandering geen grote prioriteit. Wel armoede en overleving. Armoede is een grote vervuiler. Dus wil India economisch groeien: groei bestrijdt armoede waar klimaatbeleid dat niet doet. Geef India die kans!
Europa vergrijst, "maakt te weinig baby's" en moet dus arbeid 'insources"(arbeidsmigranten van elders halen). Maar die doen die drie D's: werk dat "difficult, different en distant" is.
 
Cristina Soreano Pecequilo, hoogleraar Internationale Relaties, Federale Universiteit van São Paulo
 
India en Brazilië geven beiden de voorkeur aan bilaterale relaties met Europese landen boven een relatie met "Europa". Ook in Brazilië leeft frustratie - ondanks dat Brazilië geen enorm belast koloniaal verleden heeft met Europa zoals India - over de prekerigheid van Europa over bijvoorbeeld mensenrechten, natuur en milieu. "Listen ore, preach less" zegt ook Brazilië, dat zich nog steeds niet als gelijkwaardig partner erkend voelt door Europa maar als een kleinere partner. Brazilianen hebben vaak moeite Europa binne  te komen. Ook mevrouw Soreano werden veel vragen gesteld bij de douane: "Hoe lang blijft u, wat komt u doen?" Maar als Brazilië net zo moelijk doet met het binnen laten van Europeanen, gaat Europa klagen. Aan deze "double standard" moet worden gewerkt. En hoe kunnen Europa en de VS preken over democratie als de oude regels van na '45 nog steeds gelden die de zich ontwikkelende grootmachten uitsluiten van sleutelposities in de internationale instituties? Terwijl er in deze landen een groot deel van de wereldbevolking woont! Hoe democratisch is dat? Misschien is er nu een kentering met de recente benoeming van een Braziliaan als de nieuwe directeur van de Wereldhandelsorganisatie WTO.
 
Paul Scheffer, hoogleraar European Studies, Tilburg University
 
De crisis in Europa is niet alleen monetair. Er is ook een crisis over legitimiteit en over bestuur (legitimacy and governance).
Wat moet Europa doen richting de BRICs en de wereld?
1. Kijken naar en leren van het federalisme in andere landen zoals de VS maar ook India en Brazilië. Niet omdat die modellen persé goed of beter zijn maar ze kunnen wel inspiratie bieden aangaande de positieve en negatieve kanten.
 
2. De aandacht in Europa zal de komende tijd verschuiven van de interne grenzen naar de externe. De vergroting van de Europese Unie heeft zijn grens bereikt. Hoe groot moet de EU nog worden? Als we eerlijk zijn, horen Turkije en Georgië etc. de komende twintig jaar niet bij de EU. Zolang we de vraag over de conceptuele grenzen van Europa niet durven stellen, zal de onzekerheid bij Europeanen over de EU groeien. Deze vraag is essentieel voor de legitimiteit van de EU. En als wij hem niet zelf stellen, zullen anderen hem stellen maar dan op een veel bekrompener, absolutistische manier. En nog een belangrijke vraag: Wat betekent Europa voor onszelf? Is Europa wel zichtbaar voor onszelf? Hoe zien wijzelf Europese integratie?
 
3. De wereld wordt polycentrisch: er zijn nu meerdere internationale machtscentra maar Europa acteert nog steeds imperialistisch, eurocentristisch. En dat is dom en contraproductief.
 
De EU moet geen eenduidig cultureel beleid voeren maar wel de archieven openen: mensen toegang geven tot het collectieve Europese geheugen, dat geheugen zichtbaar maken.
Brazilië is geen prioriteit voor Europa maar Europa is ook geen prioriteit voor Brazilië.
Scheffer sprak onlangs met Herman van Rompuy en was uiterst teleurgesteld om te constateren dat Brussel onwillig is om verder te kijken dan de neus van de crisis lang is. Terwijl er wel een grote noodzaak is om voorbij de crisis te bedenken hoe het verder moet met Europa.
En nog een belangrijke vraag: Tast de praktijk van de EU Europa aan?
 
Ranabir Samaddar, directeur Calcutta Research Group
 
Hoe vager de grenzen van Europa worden, hoe meer het onderwerp van de nationale staten opspeelt. En dat zal leiden tot een schaarste aan ideeën over echte democratisering. "Too much of Europe is bad for European stability." En als de politiek niet naar het volk luistert, is er geen democratische legitimering.")
De weigering van de Europese elite om na te denken over grenzen aan Europa heeft populistische groeperingen gecreëerd en "duizend forten". Maar grenzen zijn deel van de levende realiteit. Nadenken over grenzen wil niet zeggen nadenken over gesloten grenzen maar wel over waar ze moeten liggen. Ook dat gaat over legitimiteit.
 
Cui Hongjian, directeur departement Europese Studies, China Institute of International Studies, Beijing
 
"Europe, open your mind!" Leer van landen buiten Europa! Accepteer dat je niet meer dominant bent maar dat er meer machtscentra in de wereld zijn en dat dit niet erg is. Deel die macht en invloed met anderen!
 
Kortom: dit seminar was voor Europeanen, zoals Paul Scheffer het samenvatte, een les in bescheidenheid en in wat Europa kán zijn...