Maak een afspraak voor een kennismaking onder het genot van een cafezinho. Wij zijn te bereiken op 06 10019604 of laat hier uw gegevens achter, dan nemen wij contact met u op.

Braziliaanse les: Hoe organiseer ik mijn eigen weerstand

Eén van de grondigste verklaringen voor het massale, wijdverspreide en aanhoudende protest kwam van The Guardian. Alleen in die krant zag ik de participatieve democratie genoemd als medeoorzaak van de demonstraties, terecht overigens. Na het einde van de militaire dictatuur in 1985 moest er een grondwet komen. In de  stedelijke centra van het land discussieerden burgers daarover mee. Zij kregen daarnaast een “participatief budget” waarmee door henzelf opgesteld gemeentelijk beleid werd gefinancierd. In honderden gemeenten werden burgerraden ingesteld die vanaf wijkniveau omhoog de voornaamste besluiten namen over die budgetten. Het geld ging vooral naar gezondheidszorg en onderwijs, hoewel er ook betere voorzieningen als afvalinzameling, riolering en straatverlichting mee werden betaald.
 
Vanaf 2003 zette de toenmalige president Lula van de Partido dos Trabalhadores (de linkse Arbeiderspartij) het brede sociale programma Fome Zero (Nul Honger) op met onderdelen als de Bolsa Familia (de Familiebeurs) waarin arme gezinnen geld en hulp kregen mits ze hun kinderen naar school stuurden en lieten inenten. Resultaat: de opkomst van een beter geïnformeerde consumerende middenklasse bestaande uit zo'n dertig miljoen mensen met een groeiend besef dat de enorme sociale en raciale ongelijkheid onrechtvaardig is en moet worden bestreden.
 
Tegelijk wil Brazilië aanzien en macht op het internationale politieke podium. Ook daar is de laatste jaren ongekend succes geboekt. Brazilië sleepte VN-milieuconferenties binnen in 2012 en ook de Confederations Cup (net afgelopen), de WK voetbal in 2014 en de Olympische Zomerspelen in 2016. Recent werden Brazilianen gekozen als directeuren-generaal van respectievelijk de Wereld-Handels-Organisatie WHO en de Wereld-Voedsel- en landbouw-Organisatie FAO. En al een poos lobbyt Brazilië voor een permanente plek in de VN Veiligheidsraad. Lula trok flink van leer tegen de gevestigde internationale orde. Opvolgster Dilma bood eind 2011 samen met China de Europese Unie een flinke financiële injectie aan om de Euro te redden. Door de sociale programma’s en de enorme voorraden grondstoffen –waaronder olie- die Brazilië nagenoeg zelfbedruipend maken heeft het land economisch de laatste jaren flink gepresteerd, en dus kon dat, hoewel inmiddels de wereldcrisis nu ook hier voelbaar is.
 
Maar de enorme investeringen die nodig zijn om het land klaar te maken voor de grote sportevenementen en om de industrie zich te laten ontwikkelen, moeten wel worden opgebracht. Dat gaat ten koste van de sociale investeringen waarmee regeringspartij PT succesvol en populair werd. Ook projecten als de bouw van de Belo Monte stuwdam die een enorm stuk oerwoud inclusief leefgebied van inheemse volken van de kaart veegt, wakkeren de onvrede aan. De sociale vooruitgang stagneert, de verdeling van geld, grond, goederen en macht is nog steeds één van de ongelijkste van de wereld en het raciale denken en de corruptie binnen de politieke elite nog steeds aanwezig.  
 
Burgers merken dat. Van hen zijn het vooral de jongeren die het voortouw nemen in de demonstraties. Zij hebben de militaire dictatuur niet meegemaakt en zijn minder geïntimideerd door overheid en politie. Bovendien zijn zij niet afhankelijk van de traditionele rechts-conservatieve media als Rede Globo: Zij hebben met Facebook en Twitter hun eigen autonome, snelwerkende informatie- en communicatiekanalen en daarmee een tot nu toe ongekende mobilisatiekracht. Die sleept niet alleen de jongeren mee maar in toenemende mate ook andere Braziilanen: ondernemers, onderwijspersoneel en andere professionals, bewoners van arme wijken. Uit peilingen van kranten blijkt een steun van zo’n 80% van alle Brazilianen voor de protesten.
 
President Dilma Roussef, haar 39 sociaaldemocratische ministers, het oerconservatieve vaak vanwege traditionele belangen dwarsliggende congres, de deelstaatregeringen, gemeentebesturen en de industriële elite wier belangen zij vaak dienen: Ze moeten aan de bak en bewegen. Nu kijken welke richting ze kiezen. En waar ze uitkomen.