Maak een afspraak voor een kennismaking onder het genot van een cafezinho. Wij zijn te bereiken op 06 10019604 of laat hier uw gegevens achter, dan nemen wij contact met u op.

Taalpurisme of gewone communicatie?

 
In treinkrantje Metro stond een column van een basisschooljuf over haar leerlingen met allochtone ouders die "de lichaam" en "de jongetje" zeggen. Zij wil dat haar leerlingen het verschil tussen 'de' en 'het' goed leren en gunt hen een gemengde school waar ze correct Nederlands om zich heen horen. Nu hebben veel van de buitenlandse cursisten bij Comunicamos soortgelijke moeite met de Nederlandse lidwoorden. Maar dat weerhoudt hen er niet van om begrijpelijk Nederlands te leren en gebruiken. Daarom enkele kanttekeningen bij het strenge Nederlandse taalpurisme.

 
Interessante vraag: Is het "de jongetje" of "het jongetje"? Als iedereen om je heen "de jongetje" zegt, en ook iedereen buiten je eigen kring begrijpt je volkomen omdat er geen betekenisverschil is, waarom doen we er dan zo moeilijk over? Het Turks heeft geen lidwoorden, vertelde een Turkse vriend me. Hij is erg slim, heeft een hoge opleiding genoten in Nederland, onderhandelt voor z'n beroep maar heeft nog steeds moeite met -de- en -het-. Het Pools kent ook geen lidwoorden, dus heb ik een kluif aan het uitleggen aan mijn Poolse cursisten Nederlands van -de-, -het- en -een-. Terwijl ze ook zonder correct gebruik ervan te begrijpen zijn.
 
De Romaanse talen hebben wel lidwoorden maar die maken onderscheid tussen mannelijke en vrouwelijke en tussen bepaalde en onbepaalde zelfstandige naamwoorden, niet tussen -de- en -het-. Een Spaanse academisch opgeleide cursist die naast zijn moedertaal Catalaans ook nog Spaans, Engels en Nederlands op hoog niveau spreekt, struikelt over onze lidwoorden. Terwijl hij perfect verstaanbaar is en prima kan communiceren in onze taal. Ook Engelstaligen kennen alleen het verschil tussen bepaald en onbepaald: -a- en -the-. Maar de conclusie is in elk geval dat je verstaanbaar je boodschap kunt overbrengen in het Nederlands, ook al kun je de bepaalde lidwoorden niet correct toepassen.
 
Taalverandering is een heel natuurlijk, niet te voorkomen of tegen te houden menselijk en maatschappelijk verschijnsel. Kijk maar naar die Romaanse talen met hun mannelijke en vrouwelijke woorden: ooit hadden we die in het Nederlands ook maar er is geen Nederlander die nog weet of 'boek' of 'huis' of "fiets" mannelijk of vrouwelijk zijn. Dus waarom blijven we Nederlandse basisschoolleerlingen en buitenlandse bewoners van ons land plagen met die -de- en -het-?
 
We zouden moeten stoppen elkaar en buitenlandse sprekers van onze taal af te rekenen op kleine "fouten" (beter gezegd afwijkingen van de taalregels) terwijl ze wel gewoon goed verstaanbaar communiceren. Regels staan in dienst van mensen, niet andersom. Regels moeten er zijn, anders zou iedereen onverstaanbaar zijn. Maar regels mogen niet knellen, remmen, barriëres opwerpen. Voornaamste criterium moet zijn: ben je verstaanbaar en begrijpbaar (dat is officieel een niet-bestaand woord maar ik gebruik het toch want het duidt precies aan wat ik bedoel), kun je je boodschap goed overbrengen. Iemand afrekenen op het niet voldoende kennen en kunnen toepassen van die regels belemmert de toegankelijkheid van een taal alleen maar. En daardoor de communicatie tussen mensen. En de kansen van mensen in de maatschappij.
 
Oh ja: als we in navolging van de Nederlandse Taalunie toch gaan muggenziften: laten we dan eerst eens aanvaardbare oplossingen vinden voor lastige taalsituaties in het Nederlands die zich in andere talen niet voordoen. Zoals het verlies van de geslachtsaanduiding van Nederlandse zelfstandige naamwoorden terwijl we dat verlies niet goed hebben verwerkt in de regels voor het gebruik van betrekkelijke en bezittelijke voornaamwoorden. Kijk maar: "Zie je die tafel? Je moet hem/haar ??? aan de kant zetten." Of "de vrouw wier/wiens/van wie de kinderen ziek zijn."